Cztery godziny, które wstrząsnęły Europą. Co wydarzyło się pod Grunwaldem?

15 lipca 1410 roku to data jednego z najbardziej istotnych wydarzeń w historii średniowiecznej Europy. Dzień, którego historię zna każdy Polak, chociaż ta nadal skrywa wiele tajemnic. Co tak naprawdę wydarzyło się 611 lat temu pod Grunwaldem?

Bitwa pod Grunwaldem - obraz z klocków Lego

Bitwa pod Grunwaldem - obraz z klocków Lego

Chociaż to jedna z najsłynniejszych polskich bitew w historii Polski, a jej datę zna każdy Polak, o bitwie pod Grunwaldem wciąż wiemy mało. Uwieczniona na wielu obrazach, w literaturze, co roku odbywa się jej rekonstrukcja. Dlaczego do niej doszło, co się wydarzyło i jakie przyniosła konsekwencje?

O co poszło?

Dlaczego w ogóle doszło do bitwy pod Grunwaldem? Poszło o Żmudź. W skutek licznych zdrad książąt litewskich, ta litewska kraina stała się zagrożona, będąc kawałek po kawałku oddawana Krzyżakom, dla których był to ważny punkt na mapie ich coraz liczniejszych posiadłości. Stawka była wysoka – być albo nie być dla Żmudzi.

A co do tego miała Polska? Z Litwą łączyła nas już wtedy unia polsko-litewska, co oznaczało, że Polska i Litwa to jedno państwo, więc co działo się na Żmudzi, dotyczyło wprost Królestwa Polskiego. Król Władysław Jagiełło negatywnie odpowiedział na krzyżackie żądania zachowania neutralności wobec powstania na Żmudzi w 1409 roku.

Było to przedmiotem wielu dyplomatycznych sporów między Zakonem Krzyżackim a Polską, co zakończyło się wypowiedzeniem nam wojny przez Urlicha von Jungingena 6 sierpnia 1409 roku.

Wielki mistrz Zakonu Krzyżackiego zrobił jak zapowiedział i uderzył w kilku miejscach naraz. Najpierw na ziemię dobrzyńską, następnie na Kujawy, Krajnę, północną Wielkopolskę i Mazowsze. Punktem kulminacyjnym narastającego konfliktu było uderzenie na Bydgoszcz. Król Polski Władysław Jagiełło zebrał armię i w październiku odbił miasto.

15 lipca 1410 roku

Pod Grunwaldem Zakon Krzyżacki i jego goście starli się z wojskami Polski, Litwy i Smoleńszczan. Po stronie wroga było ok. 21 tysięcy konnego rycerstwa oraz 6 tysięcy pieszych i artylerzystów. Po naszej stronie walczyło prawie 30 tysięcy żołnierzy. Na czele krzyżaków stał Urlich von Jungigen, Kuno von Lichtenstein, Fryderyk von Wallenrode i Krzysztof von Gersdorf. Po naszej stronie – Władysław II Jagiełło, Witold Kiejstutowicz, Dżalal ad-Din i Lingwen Olgierdowicz.

Centrum bitwy był grunwaldzki las, który wycięto dopiero w renesansie, ok. połowy XVI wieku. Bitwę musiał rozpocząć samodzielnie Witold, bo Jagiełło był ze swoją armią dosłownie w lesie.

Bitwa miała dramatyczny przebieg, a szala zwycięstwa przechylała się w obie strony. Zginęło ponad 8 tys. rycerstwa krzyżackiego, w tym wielki mistrz i niemal cała starszyzna zakonna. Po stronie polskiej straty wyniosły ok. 6 tys.

Jakie były skutki bitwy pod Grunwaldem?

Zakon Krzyżacki został poważnie osłabiony, jednak nadal istniało zagrożenie z jego strony. Wojskom Unii nie udało się zdobyć nowych terenów, ale odzyskano te wcześniej utracone. Zwycięstwo odniesione zostało przede wszystkim siłami polskimi, co później doprowadziło do kryzysu w stosunkach polsko-litewskich.

Bitwa pod Grunwaldem stała się ważnym narzędziem polityki Władysława Jagiełły i wzmocnienia mitu o potędze kraju. Na polecenie króla, 15 lipca był obchodzony jako święto narodowe. Każdego roku ze wszystkich kościołów Krakowa wyruszały tego dnia procesje.

Pamięć o bitwie sprzed ponad 600 lat trwa nadal. Powstało wiele obrazów przedstawiających wydarzenia z pola walki, która stała się również inspiracją dla wielu dzieł literackich, a do dzisiaj, co roku, odbywa się spektakularna rekonstrukcja tej bitwy.

I chociaż sama bitwa nie miała fundamentalnego znaczenia dla dalszych losów naszej ojczyzny, na zawsze będzie dla nas symbolem triumfu, przyjaźni polsko-litewskiej i potęgi Królestwa Polskiego. Sukces w skali taktycznej, operacyjnie należycie niewykorzystana .

Wydarzeń pod Grunwaldem nie należy jednak oceniać jako samodzielnego wydarzenia, a część większej wojny. Bitwa pod Grunwaldem, Tannebergiem, Żargilisem i Dubrownem, a cofając się niemal wiek wcześniej, bitwa pod Płowcami pomiędzy wojskami Władysława Łokietka a oddziałami zakonu krzyżackiego, określana jako wygrana w przegranej.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *